Jakiś czas temu zoom fatigue wydawało się niemal nieuniknionym skutkiem pracy zdalnej. Dziś jest to mniej oczywiste. Najnowsze badania pokazują, że samo wideospotkanie nie musi być bardziej wyczerpujące niż inne formy kontaktu. Znacznie większe znaczenie mogą mieć długość i liczba spotkań, brak przerw, ciągłe obserwowanie własnej twarzy, presja związana z kamerą czy wykonywanie kilku zadań jednocześnie. To zmienia sposób, w jaki warto dziś myśleć o zmęczeniu wideokonferencjami, meeting fatigue i wellbeingie w pracy hybrydowej.

Zoom fatigue po pandemii – czy wideospotkania nadal męczą bardziej niż inne spotkania?

Zoom fatigue często łączono z pracą zdalną. Wideokonferencje miały:

• zwiększać obciążenie poznawcze,
• utrudniać odczytywanie sygnałów społecznych,
• pozostawiać pracowników bardziej wyczerpanych niż tradycyjne spotkania.

Aktualnie naukowcy patrzą na to zgoła inaczej. W badaniu opublikowanym w 2025 roku, obejmującym 945 spotkań, wideokonferencje nie wiązały się z większym wyczerpaniem niż inne formy spotkań. Autorzy sugerują, że po kilku latach pracy hybrydowej pracownicy mogli częściowo zaadaptować się do tej formy komunikacji [5].

Nie oznacza to jednak, że zmęczenie wideokonferencjami zniknęło. Metaanaliza 38 badań pokazuje, że znaczenie mają m.in. ograniczona swoboda ruchu, presja społeczna i sposób organizacji spotkań. Sam fakt, że rozmowa odbywa się na Teamsie czy Zoomie, nie wyjaśnia więc całego problemu [1].

Nie Zoom, lecz kalendarz? Co naprawdę zwiększa zmęczenie spotkaniami online

Okazuje się, że źródłem przeciążenia nie jest samo narzędzie, lecz intensywność dnia wypełnionego spotkaniami. Długie wideokonferencje, kilka calli ustawionych jeden po drugim i brak czasu na przejście z trybu rozmowy do pracy wymagającej koncentracji mogą zwiększać zmęczenie. W dużym badaniu obejmującym prawie 9800 osób większa częstotliwość i długość wideospotkań wiązały się z wyższym poziomem zoom fatigue, natomiast dłuższe przerwy – z mniejszym wyczerpaniem [2].

Problemem jest również to, gdy spotkania zaczynają wypierać czas potrzebny na wykonanie właściwej pracy. Pracownik kończy serię rozmów nie tylko zmęczony kontaktem społecznym, ale też z poczuciem, że najważniejsze zadania dopiero czekają.

Własna twarz na ekranie, kamera i ciągła samokontrola – ukryte koszty wideospotkań

Wideospotkanie stawia pracownika w dość nietypowej sytuacji: podczas rozmowy nie tylko obserwuje innych, ale przez kilkadziesiąt minut widzi również własną twarz i reakcje. Badanie EEG z 2024 roku na 32 osobach wykazało większe oznaki zmęczenia, gdy uczestnicy widzieli swój obraz podczas rozmowy [7]. Stały podgląd własnej twarzy może też zwiększać skupienie na tym, jak wyglądamy i jak jesteśmy odbierani przez innych.

Nie oznacza to, że rozwiązaniem jest obowiązkowe wyłączanie kamer. Badanie obejmujące 103 pracowników wskazywało, że korzystanie z kamery może zwiększać zmęczenie [4], ale nowsze dane pokazują również drugą stronę problemu. Osoby z wyłączoną kamerą bywają oceniane jako mniej zaangażowane [6]. Lepszym rozwiązaniem może być więc elastyczne podejście do kamer i możliwość ukrycia własnego obrazu na ekranie bez wyłączania kamery dla innych uczestników spotkania.

Multitasking podczas calla nie odzyskuje czasu. Może kosztować jeszcze więcej energii

Odpisywanie na wiadomości, poprawianie dokumentu i jednoczesne słuchanie spotkania może dawać poczucie, że nadrabiamy czas.

Badanie opublikowane w 2025 roku pokazało jednak coś odwrotnego. W eksperymencie z udziałem 94 osób wielozadaniowość podczas wideokonferencji zwiększała zmęczenie ogólne, emocjonalne, społeczne, wzrokowe i motywacyjne. Jednocześnie uczestnicy gorzej wykonywali zadania wymagające uwagi. Wyniki potwierdzono także w drugim badaniu podłużnym na 106 osobach [3].

Zoom fatigue czy meeting fatigue? Co firmy mogą zmienić w pracy hybrydowej

Jeśli źródłem przeciążenia jest nie samo narzędzie, lecz sposób organizowania pracy, rozwiązania również powinny pojawić się na poziomie firmy. Zamiast kolejnych zaleceń typu „zrób przerwę od ekranu”, warto przyjrzeć się temu, jak powstaje kalendarz spotkań i jakie normy obowiązują w zespole.

Mniej spotkań, więcej przestrzeni na właściwą pracę

1. Ograniczać spotkania bez jasno określonego celu. Jeśli informację można przekazać w wiadomości lub dokumencie, nie zawsze potrzebny jest kolejny call.
2. Nie planować spotkań jedno po drugim. Przerwa między nimi daje czas na zmianę zadania, uporządkowanie notatek i chwilę bez ekranu.
3. Zapraszać tylko osoby, których udział jest rzeczywiście potrzebny. Obecność całego zespołu nie powinna być domyślną zasadą.
4. Częściej korzystać z komunikacji asynchronicznej. Szczególnie wtedy, gdy celem jest jedynie przekazanie informacji lub zebranie krótkich aktualizacji.
5. Chronić czas na pracę wymagającą koncentracji. Pomocne mogą być bloki bez spotkań lub wspólnie ustalone godziny pracy własnej.

Kamera, zaangażowanie i jakość spotkania – potrzebne są jasne zasady

6. Wprowadzić elastyczne zasady korzystania z kamer. Kamera może wspierać kontakt, ale nie musi być obowiązkowa podczas każdego spotkania.
7. Umożliwiać ukrycie własnego podglądu. Może to ograniczyć skupienie na własnym wyglądzie i reakcjach podczas rozmowy.
8. Oceniać jakość spotkań, a nie tylko ich liczbę. Dobre spotkanie ma jasno określony cel, właściwych uczestników i kończy się konkretnym ustaleniem.

Źródła:

1. Beyea D., Lim C., Lover A. i in., Zoom fatigue in review: A meta-analytical examination of videoconferencing fatigue’s antecedents, Computers in Human Behavior Reports 2025, 17.
2. Fauville G., Luo M., Lee A., i in., Video-conferencing usage dynamics and nonverbal mechanisms exacerbate Zoom Fatigue, particularly for women, Computers in Human Behavior Reports. 2023, 10: 100271.
3. Frontzkowski Y., Krick A., Felfe J., Harder, better, faster, but more fatigued: The impact of multitasking on videoconferences, performance and fatigue, Computers in Human Behavior Reports. 2025, 19: 100736.
4. Gabriel A.S. i wsp., The fatiguing effects of camera use in virtual meetings: A within-person field experiment, Journal of Applied Psychology 2021.
5. Shoshan H., Wehrt W., „Zoom fatigue” revisited: Are video meetings still exhausting post-COVID-19?, J Occup Health Psychol. 2025, 30(5): 353-364.
6. Stavrova O. i wsp., Turning the Camera Off in Virtual Interactions Can Harm the Reputation, European Journal of Social Psychology 2025.
7. Xu J., Whelan E., O’Brien A., i in., Does Self-View Mode Generate More Videoconferencing Fatigue in Women than Men? An Experiment Using EEG Signals, Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. 2024, 27(6): 426–430.