Zadzwoń: +48 544 44 00 33, +48 604 999 333

Choroby zawodowe – profilaktyka

Chociaż choroba jest stanem, który z zaskoczenia może dotknąć każdego w dowolnym momencie jego życia, to istnieje grupa chorób szczególnych, których pojawienie się można przewidzieć. Chorobom zawodowym, bo o nich mowa, można i trzeba zapobiegać. Różnią się one od innych jednostek chorobowych (np. chorób zakaźnych czy nowotworów) tym, że ich przyczyny są dokładnie znane i można określić w jakiej grupie pacjentów dana jednostka chorobowa może się rozwinąć.  Choroba zawodowa to schorzenie spowodowane wpływem szkodliwych czynników występujących w miejscu wykonywania pracy, lub też spowodowana sposobem wykonywania pracy. Lista schorzeń klasyfikowanych przez polski system zdrowia jako choroby zawodowe jest zawarta w specjalnym rejestrze chorób zawodowych.

znak safety first

Działania profilaktyczne skierowane do konkretnych grup zawodowych w celu zmniejszenia zachorowalności i rozwoju chorób zawodowych to jeden z priorytetów medycyny pracy.  Pracodawcy są zobligowani przepisami kodeksu pracy do zapobiegania chorobom zawodowym, ale co ważne, coraz większa ich rzesza stawia sobie za cel (a nie tylko obowiązek) przeciwdziałanie występowaniu u swoich pracowników chorób związanych z wykonywaną pracą.

Warto pamiętać, że to pracownik jest najważniejszym elementem procesu profilaktycznego. Program, dzięki któremu zapobiega się lub oddala w czasie rozwój jednej z chorób zawodowych to działanie ukierunkowane na utrzymanie zdolności do pracy oraz ograniczenie kosztów związanych z leczeniem pracownika.

Aby dane schorzenie można było uznać za chorobę zawodową, konieczne jest wykazanie, że na jej powstanie miały wpływ warunki pracy. Tak więc profilaktyka chorób zawodowych to przede wszystkim dostosowanie (na tyle na ile to możliwe) miejsca pracy, uświadomienie pracownika o istniejących zagrożeniach, kontrola stanu jego zdrowia oraz działania zapobiegające rozwojowi choroby.

Działania profilaktyczne mogą mieć charakter pierwotny (a więc zapobiegawczy), wtórny (wczesne wykrywanie choroby i przeciwdziałanie jej rozwojowi) oraz profilaktyki trzeciorzędowej (zahamowanie postępu choroby oraz ograniczenie powikłań).

Art. 227 par. 1 kodeksu pracy wskazuje, że pracodawca ma obowiązek stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, a zwłaszcza:

• utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzenia służące do pomiarów tych czynników,

 • przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom.

Profilaktyka pierwotna chorób zawodowych powinna składać się przede wszystkim z takich elementów jak:

  • szkolenia z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podnoszące świadomość pracowników,
  • dbałość zarówno ze strony pracodawcy jak i pracowników o przestrzeganie przepisów BHP,
  • odpowiednie planowanie stanowisk pracy zgodnie z zasadami BHP oraz ergonomią,
  • automatyzację i mechanizację procesów produkcyjnych które mogą mieć szkodliwy wpływ na zdrowie pracownika,
  • kontrola stanu zdrowia pracowników poprzez regularne badania okresowe,
  • dostosowanie środków ochrony zbiorowej i indywidualnej do charakteru pracy w danej firmie,
  • dbałość zarówno ze strony pracodawcy jak i pracownika o odpowiedni stan techniczny urządzeń i maszyn wykorzystywanych przez pracowników,
  • promocja zdrowia i propagowanie prozdrowotnych postaw pracowników (walka z nałogami, niekorzystnymi nawykami żywieniowymi, zachęcanie do aktywności ruchowej).

Do działań profilaktyki wtórnej ze strony pracodawcy należą:

  • rozpoznanie przyczyny wystąpienia choroby, oraz zagrożenia tą chorobą wśród pozostałych pracowników – działania te pracodawca powinien przeprowadzić w porozumieniu z Państwową Inspekcją Sanitarną,
  • zapewnienie realizacji zaleceń lekarskich, w tym możliwość przeniesienia pracownika na inne stanowisko,
  • niezwłoczne działania zmierzające do usunięcia ze stanowiska pracy czynników powodujących chorobę zawodową,
  • zastosowanie wszystkich niezbędnych środków zapobiegawczych przeciwdziałających nowym przypadkom chorobowym.

Profilaktyka chorób zawodowych ze strony pracownika to przede wszystkim:

  • sumienne przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • dbałość o swoje stanowiska pracy, zgłaszanie awarii i problemów technicznych ze sprzętem niezbędnym na stanowisku pracy,
  • okresowa kontrola stanu zdrowia,
  • unikanie nałogów i używek,
  • dbałość o aktywność fizyczną poza godzinami pracy (szczególnie dla osób wykonujących prace siedzącą),
  • wykorzystywanie przerw w czasie pracy oraz regeneracja po jej zakończeniu.

Autor: Anna Wachowicz

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *